ਗਵਰਨੈਂਸ ਸਮਿਟ 2026': ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ AI ਦਾ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ISB ਅਤੇ MeitY ਵੱਲੋਂ AI ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਗੂ ਇਕੱਠੇ
ਗਵਰਨੈਂਸ ਸਮਿਟ 2026': ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ AI ਦਾ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ISB ਅਤੇ MeitY ਵੱਲੋਂ AI ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਗੂ ਇਕੱਠੇ
ਮੋਹਾਲੀ ਕੈਂਪਸ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਇਸ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਨੀਤੀ ਨਿਰਧਾਰਕ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮਾਹਰ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ 'ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ' ਸੰਕਲਪ ਤਹਿਤ ਡਿਜੀਟਲ ਵਪਾਰ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਲਈ AI-ਅਧਾਰਿਤ ਹੱਲਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
ਐਸ.ਏ.ਐਸ.ਨਗਰ 23 ਮਈ ( ਰਣਜੀਤ ਧਾਲੀਵਾਲ ) : ਇੰਡੀਅਨ ਸਕੂਲ ਆਫ ਬਿਜ਼ਨਸ (ISB) ਦੇ ਭਾਰਤੀਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ (BIPP) ਨੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇਇੰਫਾਰਮੇਸ਼ਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ (MeitY) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਅੱਜ ISB ਦੇਮੋਹਾਲੀ ਕੈਂਪਸ ਵਿਖੇ "ਗਵਰਨੈਂਸ ਸਮਿਟ 2026: ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀAI" ਦਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਚੌਥੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਦਘਾਟਨੀ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਣ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਇੰਫਾਰਮੇਸ਼ਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਕੱਤਰ, ਐਸ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ (IAS) ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ AI ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਡਿਜੀਟਲ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਦੇ ਕੰਮ ਆ ਸਕੇ।
ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਧਾਉਣ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ, ਸਿੱਖਿਆ, ਨਿਰਮਾਣ (ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ) ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਮਾਵੇਸ਼ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ (ISB) ਦੇ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਟਿਵ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਸ਼ਵਨੀ ਛਾਤਰੇ ਨੇ AI ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਮਲੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਢਾਂਚੇ (actionable governance frameworks) ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ AI ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸਮਾਨਤਾ, ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮੌਕੇ (leapfrogging opportunities), ਅਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਉੱਭਰ ਰਹੇ AI ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ। ਪ੍ਰੋ. ਛਾਤਰੇ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਢੁਕਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਵਾਂ, ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ (affirmative action) ਰਾਹੀਂ AI ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਰਾਬਰੀ ਵਾਲੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।ਭਾਰਤੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ (ISB) ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਡਾ. ਆਰੂਸ਼ੀ ਜੈਨ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸੱਚੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ (genuine inclusion) ਲਈ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਹੁਣ ਕੋਈ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਆਰਥਿਕਤਾਵਾਂ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪਰਿਵਰਤਨਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਡਾ. ਜੈਨ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸਲ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਜਨਤਕ ਨੀਤੀਆਂ AI ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਮਾਵੇਸ਼ (ਸਭ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਣ) ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ।
ਦਿਨ ਭਰ ਚੱਲੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਪੈਨਲ ਚਰਚਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ AI ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਆਨਲਾਈਨ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਤੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਲਾਗਤ, ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਸਮੇਤ ਡਿਜੀਟਲ ਉੱਦਮਤਾ (digital entrepreneurship) ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੱਲੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੋਲਮੇਜ਼ ਚਰਚਾ (roundtable) ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਤੱਕ, ਆਖਰੀ ਮੀਲ ਤੱਕ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣ (last-mile public service delivery) ਲਈ AI ਦੇ ਅਮਲੀਕਰਨ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ ਗਿਆ।
'ਗਵਰਨੈਂਸ ਸਮਿਟ 2026' ਵਿੱਚ 250 ਤੋਂ ਵੱਧ ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ (governance) ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਨੀਤੀ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸੁਮੇਲ 'ਤੇ ਵੱਧ ਰਹੀ ਗੰਭੀਰ ਚਰਚਾ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਨੀਤੀ ਘੜਸਣ ਵਾਲੇ, ਉਦਯੋਗ ਜਗਤ ਦੇ ਆਗੂ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਮਾਹਰ, ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਉੱਘੀ ਲਾਈਨ-ਅੱਪ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ MeitY, ਰਿਲਾਇੰਸ ਰਿਟੇਲ (Reliance Retail), ਮਾਸਟਰਕਾਰਡ (Mastercard), IIT ਮਦਰਾਸ, ਯੂਨੀਸੇਫ਼ ਇੰਡੀਆ (UNICEF India), ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ, ਕਰਮਯੋਗੀ ਭਾਰਤ, ਅਤੇ IndiaAI ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਸ ਵਿਆਪਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ AI-ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ 'ਤੇ ਸੰਵਾਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ISB ਦੇ 'ਐਡਵਾਂਸਡ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਇਨ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ' (AMPPP) ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਨੀਤੀਗਤ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Comments
Post a Comment