ਏਆਈ ਮਨੁੱਖੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣੇ, ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਨਾ ਲਵੇ: ਡਾ. ਐੱਸਐੱਸ ਭੱਟੀ

ਏਆਈ ਮਨੁੱਖੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣੇ, ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਨਾ ਲਵੇ: ਡਾ. ਐੱਸਐੱਸ ਭੱਟੀ

ਫਸਟ ਫਰਾਈਡੇ ਫੋਰਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਉੱਘੀਆਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ, ਅੱਠ ਕਿਤਾਬਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਲਈ 24 ਕਿਤਾਬਾਂ ਭੇਟ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 24 ਅਕਤੂਬਰ ( ਰਣਜੀਤ ਧਾਲੀਵਾਲ ) : ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (ਏਆਈ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ, ਨੈਤਿਕ ਸੋਚ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਣ ਲਈ। ਇਹ ਗੱਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਰਕੀਟੈਕਟ, ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਡਾ. ਸੁਰਿੰਦਰਾ ਸਿੰਘ ਭੱਟੀ ਨੇ 18ਵੇਂ ਫਸਟ ਫਰਾਈਡੇ ਫੋਰਮ (ਐੱਫਐੱਫਐੱਫ) ਓਰੇਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਕਹੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਡਾ. ਭੱਟੀ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅੱਠ ਕਿਤਾਬਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਿੱਖਿਆ, ਵਿਗਿਆਨ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਾਖਰਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੰਜ ਉੱਘੀਆਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਲਈ 24 ਕਿਤਾਬਾਂ ਭੇਟ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ‘ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ: ਫਰੌਮ ਨੌਲੇਜ ਟੂ ਅਵੇਕਨਿੰਗ’ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਓਰੇਸ਼ਨ ਦਿੰਦਿਆਂ ਡਾ. ਭੱਟੀ ਨੇ ਏਆਈ ਨੂੰ ‘ਫਰੋਜ਼ਨ ਹਿਊਮਨ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ’ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਾਸ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨੁੱਖੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਏਆਈ ਰਿਸਰਚ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਡਕਟੀਵਿਟੀ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਅਸਲ ਮਹੱਤਤਾ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਮਝ, ਕਲਪਨਾਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਰੋਜ਼ਨ ਹਿਊਮਨ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਿਵਿੰਗ ਹਿਊਮਨ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੌਂਸ਼ਸ ਇੰਟੈਂਸ਼ਨੈਲਿਟੀ ਰਾਹੀਂ ਸੇਧ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਆਪਣੇ ‘ਹੋਲਿਸਟਿਕ ਹਿਊਮਨਿਜ਼ਮ’ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਡਾ. ਭੱਟੀ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਹਿਊਮੈਨਿਟੀਜ਼, ਆਰਟ, ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਜੋੜਨ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੁਨਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ, ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸੋਚ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਵੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਫਰੋਜ਼ਨ ਹਿਊਮਨ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਤੇ ਲਿਵਿੰਗ ਹਿਊਮਨ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਸਾਂਝ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੌਂਸ਼ਸ ਇੰਟੈਂਸ਼ਨੈਲਿਟੀ ਸੇਧ ਦੇਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਗਿਆਨ ਸਿਰਫ਼ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਡਾ. ਭੱਟੀ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਪ੍ਰੋ. ਡਾ. ਆਰਐੱਸ ਬਾਵਾ, ਸਾਬਕਾ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਚਾਂਸਲਰ ਦੇ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰ, ਨੇ ‘ਦ ਮਿਊਜ਼ ਆਫ ਮੈਟਾਫਰਜ਼’ ਕਿਤਾਬ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ ਬੌਟਨੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਪ੍ਰੋ. ਡਾ. ਆਈਐੱਸ ਦੂਆ ਨੇ ‘ਡਾ. ਸੁਰਿੰਦਰਾ ਸਿੰਘ ਭੱਟੀ (ਆਰਕੀਟੈਕਟ, ਪੋਇਟ, ਐਜੂਕੇਟਰ, ਆਰਟਿਸਟ ਐਂਡ ਮਿਸਟਿਕ)’ ਕਿਤਾਬ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਆਰਟ ਐਜੂਕੇਟਰ ਪ੍ਰੋ. ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ‘ਮਾਈ ਬੋਸਮ ਬੱਡੀ’, ਜਦਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਖਰਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਐੱਮਐੱਲ ਗਰਗ ਨੇ ‘ਹੋਲਿਸਟਿਕ ਹਿਊਮਨਿਜ਼ਮ’ ਕਿਤਾਬ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਪ੍ਰੋ. ਸਵਾਤੀ ਬਹਿਲ ਉੱਪਲ ਨੇ ‘ਫਿਊਚਰਲਾਈਟ’ ਕਿਤਾਬ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਜਸਜੋਤ ਸਿੰਘ ਅਲਮਸਤ ਨੇ ‘ਵੇਵਰਡ ਵਰਸਿਜ਼ (ਕੋਵਿਡ-19 ਕ੍ਰਿਏਟਿਵਿਟੀ ਇਨ ਪੋਇਟਰੀ)’, ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਸੁਰਿੰਦਰ ਬਾਘਾ ਨੇ ‘ਟਾਊਨ ਪਲੈਨਿੰਗ ਐਂਡ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਇਨ ਇੰਡੀਆ’ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਕਾਲਜ ਆਫ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਤੇ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਦੀ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਨਵਿਤਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ‘ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਐਂਡ ਆਰਟ ਡਿਊਰਿੰਗ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘਜ਼ ਰੇਨ’ ਕਿਤਾਬ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ।

ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਸਜਾਵਟੀ ਰੈਪਿੰਗ ਪੇਪਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੁੜ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਪ-ਲੌਕ ਪਾਊਚਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਪਹਿਲ ਰਾਹੀਂ ਕੂੜਾ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਫਸਟ ਫਰਾਈਡੇ ਫੋਰਮ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਡਾ. ਭੱਟੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਰੀਟਾ ਭੱਟੀ ਨੇ ਪੰਜ ਉੱਘੀਆਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰੋ. ਡਾ. ਆਰਐੱਸ ਬਾਵਾ ਨੂੰ ‘ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਇਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨ-ਬਿਲਡਿੰਗ’, ਪ੍ਰੋ. ਡਾ. ਆਈਐੱਸ ਦੂਆ ਨੂੰ ‘ਰਿਸਰਚ ਇਨ ਬੌਟਨੀ ਐਂਡ ਪਾਪੂਲਰਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਆਫ ਮਾਡਰਨ ਬਾਇਓਲੋਜੀ’, ਪ੍ਰੋ. ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ‘ਆਰਟ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਐਂਡ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ’, ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਐੱਮਐੱਲ ਗਰਗ ਨੂੰ ‘ਐਸਟੈਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਜ਼ ਐਂਡ ਡਿਸੈਮੀਨੇਸ਼ਨ ਆਫ ਲਿਟਰੇਸੀ’ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ. ਸਵਾਤੀ ਬਹਿਲ ਉੱਪਲ ਨੂੰ ‘ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਇਟਸ ਆਊਟਰੀਚ ਐਵਾਰਡ’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਾਖਰਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਡਾ. ਭੱਟੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ 24 ਕਿਤਾਬਾਂ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਗਰਗ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਪਹਿਲ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅਸਲ ਮਹੱਤਤਾ ਉਦੋਂ ਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰੋ. ਦੂਆ ਨੇ ਪਲਾਂਟ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਏਆਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗਿਆਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸੋਚ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋ. ਸਵਾਤੀ ਬਹਿਲ ਉੱਪਲ ਨੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਥਿਊਰੀ, ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ, ਰਿਸਰਚ ਅਤੇ ਟੀਚਿੰਗ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਜੋੜਨ ਦੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਡਾ. ਭੱਟੀ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਸਟ ਫਰਾਈਡੇ ਫੋਰਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਸਾਂਝ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਚ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਮਾਪਤੀ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਪ੍ਰੋ. ਡਾ. ਆਰਐੱਸ ਬਾਵਾ ਨੇ ਡਾ. ਭੱਟੀ ਨਾਲ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਭੱਟੀ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪਬਲਿਕ ਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਟੇਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੁਤੰਤਰ ਸੋਚ ਅਤੇ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਸੁਰਿੰਦਰ ਬਾਘਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਈਪੀਐੱਸਏ, ਇੰਦੌਰ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡਾ. ਮਨੀਤਾ ਸਕਸੈਨਾ ਨੇ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ‘ਡਾ. ਐੱਸਐੱਸ ਭੱਟੀ ਸੈਕਸ਼ਨ’ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਭੱਟੀ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ, ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸਰਚ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕੀਮਤ ਕਰੀਬ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਗਈ।

ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ, ਆਰਕੀਟੈਕਟਾਂ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ, ਕਲਾਕਾਰਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਪ੍ਰੋ. ਦੀਪਿਕਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸਵਾਗਤੀ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ, ਜਦਕਿ ਹਰਸ਼ਿਕਾ ਅਗਰਵਾਲ, ਮਨਨ ਰਾਜਪੂਤ ਅਤੇ ਨਵਜੋਤ ਕੌਰ ਨੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰੋ. ਮਨੀਸ਼ਾ ਜਿੰਦਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੱਤਾ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਨਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ। 18ਵੇਂ ਫਸਟ ਫਰਾਈਡੇ ਫੋਰਮ ਦੌਰਾਨ ਸਮਾਜ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।