Rahul Gandhi Coming to Punjab to Seek Votes After Rubbing Salt into the Wounds of Families of 1984 Sikh Genocide Victims : Tarun Chugh Choosing November 1 for a Delhi Protest and Tearing Posters Demanding Justice for Sikhs Reflec Congress's Insensitivity and Hostile Attitude Towards the Sikh Community : Chugh Before Welcoming Rahul Gandhi, Pargat Singh, Raja Warring, Partap Bajwa and All Punjab Congress Leaders Must Clarify Their Stand on the 1984 Anti-Sikh Massacre : Chugh Chandigarh 3 November ( Ranjeet Singh Dhaliwal ) : BJP National Headquarters In-Charge and MP Tarun Chugh today fired the Congress for inflicting brutal injuries on the minds and the psyche of the Sikhs in the past. Questioning the propriety and validity of forhtcoming visit of Congress leader Rahul Gandhi to Punjab, Chugh said Rahul Gandhi must answer the questions surrounding the suffering of families affected by the 1984 Sikh genocide, their decades-long struggle and their continued demand for justice....
ਆਈਆਈਟੀ ਰੋਪੜ ਨੇ ਯੋਗਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਵਿਕਾਸ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ
ਡਾ.ਈਸ਼ਾਨ ਸ਼ਿਵਾਨੰਦ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਿਵ ਸੂਤਰਾਂ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ, ਏਆਈ ਵਿੱਚ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਮਾਪਣ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ
ਸਾਡੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਉਹ ਏਆਈ ਬਣਾਉਣਗੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਕਰੇਗੀ: ਪ੍ਰੋ. ਰਾਜੀਵ ਆਹੂਜਾ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਆਈਆਈਟੀ ਰੋਪੜ
ਰੋਪੜ/ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 2 ਨਵੰਬਰ ( ਰਣਜੀਤ ਧਾਲੀਵਾਲ ) : ਆਈਆਈਟੀ ਰੋਪੜ ਨੇ ਅੱਜ Beyond Intelligence: Defining and Measuring Wisdom for AI ਨਾਮ ਦਾ ਵ੍ਹਾਈਟ ਪੇਪਰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਵ੍ਹਾਈਟ ਪੇਪਰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (ਏਆਈ) ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਬੁੱਧੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਦੀ ਕਸੌਟੀ ‘ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪਰਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲਾਂਚਿੰਗ ਸੰਸਥਾਨ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ Shaping the AI Mind ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਆਈਆਈਟੀ ਰੋਪੜ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰੋ. ਰਾਜੀਵ ਆਹੂਜਾ ਅਤੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਖੋਜ) ਅਤੇ ਆਈਆਈਟੀ ਰੋਪੜ ਵਿੱਚ ਐਡਜੰਕਟ ਫੈਕਲਟੀ ਡਾ. ਈਸ਼ਾਨ ਸ਼ਿਵਾਨੰਦ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਵ੍ਹਾਈਟ ਪੇਪਰ ਡਾ. ਈਸ਼ਾਨ ਦੁਆਰਾ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਖੋਜ), ਆਈਆਈਟੀ ਰੋਪੜ ਵਿਖੇ ਐਡਜੰਕਟ ਫੈਕਲਟੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਮੈਂਟਲ ਹੈਲਥ ਅਲਾਇੰਸ ਕੰਪੈਸ਼ਨ ਯੂਨਿਟਸ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹਨ। ਉਹ ਪਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਾ. ਅੰਜਲੀ ਸਮਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਡਾ. ਸਮਾਨੀ ਸੈਲਸਫੋਰਸ (Salesforce) ਵਿਖੇ ਏਆਈ ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸੀਨੀਅਰ ਹਨ। ਵ੍ਹਾਈਟ ਪੇਪਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਏਆਈ ਵਿੱਚ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ, ਮਾਪਿਆ ਅਤੇ ਪਰਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਡਾ. ਸ਼ਿਵਾਨੰਦ ਦੇ ਸ਼ਿਵ ਸੂਤਰ ਅਤੇ ਮਨ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਈਸ਼ਾਨ ਅਵਧੂਤ ਸ਼ਿਵਾਨੰਦ ਯੋਗਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਵਿਕਾਸ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਵੀ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਆਈਆਈਟੀ ਰੋਪੜ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਫੰਡਿੰਗ ਡਾ. ਸ਼ਿਵਾਨੰਦ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਈਆਈਟੀ ਰੋਪੜ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰੋ. ਰਾਜੀਵ ਆਹੂਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਉਹ ਏਆਈ ਬਣਾਉਣਗੇ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਕਰੇਗੀ। ਅੱਜ ਵਰਗੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੁੱਧੀਮਾਨਤਾ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।" ਪ੍ਰੋ. ਆਹੂਜਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਅੱਜ, ਏਆਈ ਸਿਸਟਮ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਪਾਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਧੀਆ ਨੰਬਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਹ ਅਕਸਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਓਹੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ।"
ਇਸ ਸਾਲ ਸਾਇੰਸ ਪੱਤ੍ਰਿਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਸਲਾਹ ਮੰਗੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਮੋਹਰੀ AI ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਤਲਨਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 49 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਰ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਆਲਮੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2025 ਵਿੱਚ, OpenAI ਨੇ ChatGPT ਦਾ ਇੱਕ ਅਪਡੇਟ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਲ (ਚਾਪਲੂਸ) ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ "ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਦੇ ਫੀਡਬੈਕ ਵੱਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।"ਵ੍ਹਾਈਟ ਪੇਪਰ ਦੀ ਦਲੀਲ ਹੈ ਕਿ AI ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦਾਰੀ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ। ਸੂਝ-ਬੂਝ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ, ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ HEED ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। HEED ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਨੁਕਸਾਨ (Harm), ਹੰਕਾਰ (Ego), ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ (Endurance) ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ (Discernment)। ਇਹ ਮਾਡਲ ਛੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ: ਗਿਆਨ, ਮੁੱਲ, ਸੰਦਰਭ, ਸਮਝਦਾਰੀ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਖੋਜ AI ਦੇ ਜਵਾਬਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵ ਸੂਤਰ ਹੰਕਾਰ, ਯਾਨੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ, ਉਹ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਮਝਦਾਰੀ ‘ਤੇ ਪਰਦਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਏਆਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਕਮੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਸਾਇਕੋਫੈਂਸੀ’ (ਚਾਪਲੂਸੀ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਚ ਦੱਸਣ ਦੀ ਥਾਂ ਅਜਿਹੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਲੱਗਣ। ਹੀਡ (HEED) ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਏਆਈ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਨੰਬਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਨੰਬਰ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਜਵਾਬ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ੀਰੋ ਨੰਬਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਾਡਲ ਦਾ ਟੈਸਟ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਹਿੰਗਲਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਅੱਗੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਡਾ. ਈਸ਼ਾਨ ਸ਼ਿਵਾਨੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਜਿਹੀ ਤਰਕਸ਼ੀਲ AI ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇ। ਸਨਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਠੋਪਨਿਸ਼ਦ ਅਤੇ ਯੋਗ ਸੂਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਮਾਡਲ ਦੀ ਸਮਝਦਾਰੀ, ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਾ ਦੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ HEED ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ AI ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਖੋਜ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ।"
ਡਾ. ਸ਼ਿਵਾਨੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ‘ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਮਨ ਵਿਵੇਕਸ਼ੀਲ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ‘ਤੇ ਪਰਦਾ ਕਿਉਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਮਨ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹਰ ਪਹਿਲੂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਤਰ ਉਹ ਸਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਸੂਤਰ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਮਨ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਦਾ ਹੈ।’ ਡਾ. ਅੰਜਲੀ ਸਮਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ AI ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਪਰਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਸਲਾਹ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਪੇਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ AI ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਉਸ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇਖ ਸਕੇ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਸਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ।" ਡਾ. ਸ਼ਿਵਾਨੰਦ ਇਸ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਖੋਜ ਲਈ ਇੱਕ ਓਪਨ ਕਾਲ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੁਤੰਤਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਖੋਜ ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੇਗੀ। ਇਹ ਟੀਮਾਂ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਗੀਆਂ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਏਆਈ ਡਿਵੈਲਪਰਸ ਲਈ ਏਆਈ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਬੈਂਚਮਾਰਕ HEEDBench ਬਣਾਉਣਗੀਆਂ।
Comments
Post a Comment